Elektrikli araç motorlarında mıknatıs bağımlılığını ortadan kaldıracak projeye TÜBİTAK desteği

Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Elektrik Elektronik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Öner’in gerçekleştirdiği “Elektrikli Araçlar İçin Yüksek Hızlı Senkron Relüktans Motor Tasarımı ve Uygulaması” başlıklı proje TÜBİTAK-ARDEP 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı’na dahil edildi. Projede, PAÜ Teknoloji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Sinan Aksöz ile Çardak OSB Meslek Yüksekokulu Elektronik ve Otomasyon Bölümü’nden Öğr. Gör. Metin Ersöz görev yapıyor.

MIKNATISA İHTİYAÇ DUYMAYAN YERLİ MOTOR
Prof. Dr. Yusuf Öner, TÜBİTAK-ARDEP 1001 desteği ile yeni kurulacak Elektrikli Araçlar İleri Araştırma ve Test Laboratuvarı imkanları ile günümüz elektrikli araçlarına katkı sağlayacak yeni motor teknolojileri ve tasarımları geliştirileceğini belirtti. Prof. Dr. Yusuf Öner, “özellikle Türkiye’de elektrikli araç teknolojilerine yönelik önemli bir adım daha atıldı” ifadelerini kullanırken yerli ve milli imkânlarla yüksek verimli, mıknatısa ihtiyaç duymayan, çevreci ve maliyet avantajı sunan motorların geliştirilmesi hedeflerinin olduğunu da ekledi. Prof. Dr. Yusuf Öner, proje ile ilgili şu bilgileri paylaştı: “Elektrikli araç üreten firmaların son yıllarda mıknatıs oranını azaltmalarının en temel nedeni, motor bileşen maliyetlerindeki artış ve bu maliyetlerin sürekli değişkenlik göstermesidir. Ülkemizin nadir elementler konusunda dışa bağımlı olması ve bu elementlerin motor üretiminde kritik girdi oluşturması nedeniyle, gelecekte elektrikli araçlarda mıknatıssız motorların tercih edilmesi stratejik bir gereklilik olarak değerlendirilmelidir.” Geleneksel yüksek performanslı elektrik motorlarının pahalı ve temini zor nadir elementlerden yapılan kalıcı mıknatıslarla üretildiğini belirten Prof. Dr. Yusuf Öner, bu motorlarda kullanılan rotorların manyetik laminasyonlar nedeniyle destek noktalarında yüksek mıknatıslanma kaynaklı kayıplara yol açtığını, bunun da stator ve rotor arasındaki manyetik etkileşimi olumsuz etkilediğini ifade etti.
Ayrıca proje kapsamında geliştirilecek senkron relüktans motor tasarımımın, söz konusu sorunları ortadan kaldırmayı hedeflediğini vurgulayan Prof. Dr. Öner, “nadir elementli mıknatıslara ihtiyaç duymayan bu özgün tasarım sayesinde maliyetlerin düşürülmesi, motorun manyetik ve manyetik olmayan bölgelerinin düzenlenmesiyle manyetik devrenin optimize edilmesi öngörülmektedir. Böylelikle motorun daha verimli, güçlü ve yüksek hızlarda çalışması mümkün olacaktır. Yeni özgün tasarım elektrikli araç motorunun, yüksek hızlara ulaşabilen, enerji verimliliği yüksek ve seri üretime uygun bir yapıda geliştirilmesi planlanmaktadır. Bu sayede elektrikli araç sektöründe hem dışa bağımlılığın azaltılması hem de Türkiye’nin rekabet gücünün artırılması hedeflenmektedir. Projenin, elektrikli araç motorlarının geleceğini şekillendirecek önemli bir adım olması beklenmektedir.” şeklinde konuştu.